Να μην μένουν σκοτεινά σημεία ανάμεσά μας

Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται με τις μισές κουβέντες, τις παρεξηγήσεις και τα λόγια που μένουν στη μέση. Όχι επειδή θέλουν πάντα να έχουν δίκιο, αλλά επειδή νιώθουν την ανάγκη η αλήθεια τους να φτάσει καθαρή στον άλλον. Μια κουβέντα δεν είναι μόνο λέξεις. Είναι πρόθεση, συναίσθημα, μνήμη και εμπειρία. Πολλές φορές οι άνθρωποι δεν ακούν μόνο αυτό που λέγεται· ακούν και αυτό που οι ίδιοι καταλαβαίνουν μέσα από τις δικές τους εμπειρίες. Γι’ αυτό η καθαρή επικοινωνία είναι μια μορφή σεβασμού. Να μπορείς να πεις: «Αυτό εννοούσα.» «Αυτό δεν ήθελα να πω.» «Άσε με να σου εξηγήσω, για να μη μείνουμε με λάθος εικόνα.» Η ανάγκη να εξηγήσει κάποιος τον εαυτό του δεν σημαίνει πάντα δικαιολογία. Μερικές φορές σημαίνει: «Με νοιάζει η σχέση μας και θέλω να με καταλάβεις όπως πραγματικά είμαι.» Δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να συμφωνούμε. Οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί, έχουν διαφορετικές εμπειρίες και διαφορετικούς τρόπους σκέψης. Όμως η προσπάθεια να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον είναι η γέφυρα που μας ενώνει. Μερικές φορές το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να δώσουμε σε έναν άνθρωπο δεν είναι μια συμβουλή. Είναι να του πούμε: «Σε άκουσα. Κατάλαβα τι προσπάθησες να μου πεις.» Γιατί πολλές σχέσεις δεν χάνονται επειδή δεν υπάρχει ενδιαφέρον. Χάνονται επειδή μένουν ανείπωτα πράγματα και δημιουργούνται σκοτεινά σημεία ανάμεσα στους ανθρώπους. Η ειλικρίνεια, η κατανόηση και η καλή πρόθεση είναι το φως που τα φωτίζει. Ένα απλό παράδειγμα Ένας άνθρωπος λέει κάτι με καλή πρόθεση, αλλά ο άλλος το ακούει διαφορετικά. Κάποιος λέει: «Θέλω να σου εξηγήσω τι έγινε, γιατί δεν θέλω να μείνουμε με λάθος εντύπωση.» Ο άλλος μπορεί να το ακούσει ως: «Προσπαθεί να δικαιολογηθεί.» ή «Μιλάει πάρα πολύ.» Όμως η πραγματική πρόθεση μπορεί να είναι: «Με νοιάζει η σχέση μας και θέλω να καταλάβεις τι πραγματικά εννοώ.» Εκεί δημιουργείται ένα κενό ανάμεσα στην πρόθεση και στην ερμηνεία. Κάποιοι άνθρωποι με ΔΕΠΥ ή αυτισμό περιγράφουν ότι αυτή η διαφορά μπορεί να τους δυσκολεύει ιδιαίτερα. Μπορεί να νιώθουν: «Μα γιατί δεν βλέπεις ότι προσπαθώ να ξεκαθαρίσω τα πράγματα; Δεν προσπαθώ να τσακωθώ. Προσπαθώ να επικοινωνήσω.» Φυσικά, κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και δεν βιώνουν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο την επικοινωνία. Όμως για αρκετούς ανθρώπους η ανάγκη για σαφήνεια, ειλικρίνεια και κατανόηση είναι πολύ σημαντική. Η λύση δεν είναι να αλλάξει μόνο η μία πλευρά. Χρειάζεται προσπάθεια και από τους δύο: Ο ένας να προσπαθεί να εκφραστεί καθαρά. Ο άλλος να ακούει με διάθεση κατανόησης. Ένα καθημερινό παράδειγμα Ένας άνθρωπος λέει: «Γιατί δεν μου είπες ότι σε ενόχλησε;» Ο άλλος απαντά: «Νόμιζα ότι θα το καταλάβαινες.» Εδώ μπορεί να δημιουργηθεί σύγκρουση, γιατί ο ένας περιμένει να γίνει κατανοητός χωρίς λόγια, ενώ ο άλλος χρειάζεται πιο ξεκάθαρη επικοινωνία. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι λάθος. Σημαίνει ότι χρειάζεται μια μορφή «μετάφρασης» ανάμεσα σε διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας. Οι διαφωνίες δεν είναι ο εχθρός Διαφωνίες πάντα θα υπάρχουν ανάμεσα στους ανθρώπους. Δεν γίνεται όλοι να σκεφτόμαστε το ίδιο, να νιώθουμε το ίδιο ή να βλέπουμε τη ζωή με τον ίδιο τρόπο. Η διαφωνία από μόνη της δεν καταστρέφει μια σχέση. Αυτό που μπορεί να τη δυσκολέψει είναι η έλλειψη σεβασμού, η απαξίωση και η άρνηση να ακούσουμε ο ένας τον άλλον. Όταν δύο άνθρωποι μπορούν να διαφωνήσουν με ηρεμία και καλή πρόθεση, η διαφορετικότητα δεν γίνεται εμπόδιο αλλά ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα ο ένας τον άλλον. Δεν χρειάζεται να κερδίσει κάποιος μια συζήτηση. Χρειάζεται να μη χαθεί η σύνδεση. Η αρμονία δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν διαφορές. Σημαίνει ότι οι διαφορές μπορούν να υπάρχουν χωρίς να γίνονται πληγές.

εδώ ερχετε το θέμα ότι Δεν σε βλέπω σαν πρόβλημα. Σε βλέπω σαν άνθρωπο.» Η αξία της κατανόησης Από την πλευρά της ψυχολογίας, η ανάγκη για ξεκάθαρη επικοινωνία είναι μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη. Οι άνθρωποι δεν δυσκολεύονται μόνο από αυτά που συμβαίνουν, αλλά πολλές φορές και από αυτά που μένουν παρεξηγημένα. Όταν η πρόθεση ενός ανθρώπου δεν αναγνωρίζεται, μπορεί να δημιουργηθεί μοναξιά, απογοήτευση και αίσθημα αδικίας. Η επικοινωνία δεν είναι μόνο οι λέξεις που λέμε. Είναι και ο τρόπος που ο καθένας τις ερμηνεύει, με βάση τις εμπειρίες, τις πληγές και τις προσδοκίες του. Η καλή επικοινωνία χρειάζεται δύο πλευρές: Αυτόν που προσπαθεί να εκφραστεί. Και αυτόν που είναι πρόθυμος να ακούσει. Δεν αρκεί μόνο να μιλάμε. Χρειάζεται και να ακούμε. Η διαφορετικότητα στον τρόπο σκέψης και επικοινωνίας δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν σταματά η προσπάθεια να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον. Η ουσιαστική σχέση δεν χτίζεται όταν δύο άνθρωποι είναι ίδιοι. Χτίζεται όταν μπορούν να πουν: «Μπορεί να μη λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο, αλλά θέλω να σε καταλάβω.» Γιατί πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει μια ιστορία που δεν φαίνεται πάντα. Και πολλές φορές το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να δώσουμε σε έναν άνθρωπο είναι απλό: «Σε ακούω. Σε βλέπω. Θέλω να καταλάβω.»

Ο καθένας είναι ένα διαφορετικό κομμάτι της φύσης

Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Σαν ένα μικρό χορταράκι, ένα λουλούδι ή ένα δέντρο μέσα σε ένα τεράστιο λιβάδι και δάσος.

Δεν χρειάζεται όλα τα φυτά να έχουν το ίδιο ύψος, το ίδιο χρώμα ή την ίδια δύναμη για να έχουν αξία. Η ομορφιά της φύσης βρίσκεται στην ποικιλία της.

Έτσι και οι άνθρωποι. Άλλος σκέφτεται διαφορετικά, άλλος αισθάνεται πιο έντονα, άλλος επικοινωνεί με άλλον τρόπο. Η διαφορετικότητα δεν είναι ελάττωμα· είναι μέρος της ζωής.

Το σημαντικό δεν είναι να γίνουμε όλοι ίδιοι. Είναι να μπορούμε να μεγαλώνουμε ο ένας δίπλα στον άλλον, χωρίς να προσπαθούμε να ξεριζώσουμε αυτό που κάνει τον καθένα μοναδικό.

Γιατί ένα λιβάδι δεν γίνεται όμορφο από ένα μόνο λουλούδι. Γίνεται όμορφο από όλα όσα υπάρχουν μέσα του.

συμπερασμα

• οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι,
• δεν επικοινωνούν όλοι με τον ίδιο τρόπο,
• δεν έχουν όλοι τις ίδιες ανάγκες,
• αλλά μπορούν να συνυπάρχουν.

Ένα λιβάδι δεν είναι όμορφο επειδή όλα τα φυτά είναι ίδια. Είναι όμορφο επειδή υπάρχουν πολλά διαφορετικά στοιχεία μαζί. Άλλο χορταράκι, άλλο λουλούδι, άλλο δέντρο — το καθένα έχει τη θέση του.