Αν θέλουμε έναν καλύτερο κόσμο, ας σταματήσουμε να τρώμε ο ένας τον άλλον
Λέμε συχνά πως ο κόσμος έγινε σκληρός.
Ότι χάθηκε η ανθρωπιά.
Ότι ο άνθρωπος έγινε εγωιστής.
Ότι κανείς δεν νοιάζεται πια για τον διπλανό του.
Το λέμε, το γράφουμε, το συζητάμε.
Αλλά υπάρχει ένα ερώτημα που ίσως πρέπει να κάνουμε πρώτα στον εαυτό μας:
Εμείς τι κάνουμε για να αλλάξει αυτό;
Γιατί έναν καλύτερο κόσμο δεν θα τον φτιάξουμε μόνο με μεγάλες κουβέντες.
Θα τον φτιάξουμε με τον τρόπο που μιλάμε στον άνθρωπο απέναντί μας.
Με τον τρόπο που διαφωνούμε.
Με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε κάποιον που προσπαθεί να προσφέρει κάτι καλό.
Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε όλοι.
Δεν χρειάζεται να έχουμε τις ίδιες ιδέες, τις ίδιες πεποιθήσεις, την ίδια κοσμοθεωρία.
Χρειάζεται όμως να μπορούμε να πούμε:
«Δεν συμφωνώ μαζί σου, αλλά σέβομαι την προσπάθειά σου.»
Γιατί αν κάποιος προσπαθεί να κάνει κάτι καλό και η πρώτη μας αντίδραση είναι να τον μειώσουμε, να τον ειρωνευτούμε, να τον απαξιώσουμε ή να ψάξουμε το λάθος του για να τον χτυπήσουμε, τότε τι ακριβώς αλλάζουμε;
Απλώς προσθέτουμε άλλη μία δόση σκληρότητας σε έναν ήδη σκληρό κόσμο.
Και κάπου εδώ έχουμε κάνει ένα μεγάλο λάθος.
Μπερδέψαμε τη διαφωνία με την εχθρότητα.
Νομίζουμε πως για να αποδείξουμε ότι έχουμε δίκιο πρέπει ο άλλος να βγει λάθος.
Ότι για να ανέβουμε εμείς πρέπει να κατεβάσουμε τον άλλον.
Ότι για να ακουστεί η δική μας φωνή πρέπει να σβήσουμε τη φωνή του απέναντι.
Δεν είναι έτσι.
Ο άνθρωπος που προσπαθεί να βοηθήσει δεν χρειάζεται απαραίτητα έναν άνθρωπο που θα του πει «έχεις δίκιο».
Μπορεί να χρειάζεται απλώς έναν άνθρωπο που θα του πει:
«Δεν βλέπω τα πράγματα όπως εσύ, αλλά συνέχισε την προσπάθεια. Μακάρι να πετύχει.»
Αυτό είναι πολιτισμός.
Αυτό είναι συνεργασία.
Αυτό είναι ανθρωπιά.
Γιατί η κοινωνία δεν προχωρά όταν όλοι συμφωνούν.
Προχωρά όταν άνθρωποι που διαφωνούν μπορούν να συνεργαστούν για κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους.
Και αν πραγματικά θέλουμε έναν καλύτερο κόσμο, πρέπει να καταλάβουμε κάτι πολύ απλό:
Δεν χρειάζεται να κάνουμε όλοι τα πάντα.
Ο ένας μπορεί να προσφέρει χρόνο.
Ο άλλος χρήματα.
Ο άλλος γνώση.
Ο άλλος μια ιδέα.
Ο άλλος ένα χέρι βοήθειας.
Και κάποιος άλλος μπορεί απλώς να πει μια καλή κουβέντα σε έναν άνθρωπο που την έχει ανάγκη.
Όλα αυτά μαζί είναι δύναμη.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν αντί να ενώσουμε αυτά που έχουμε, αρχίζουμε να τρωγόμαστε μεταξύ μας.
«Γιατί το κάνεις έτσι;»
«Εγώ θα το έκανα καλύτερα.»
«Δεν σε πιστεύω.»
«Όλοι ίδιοι είστε.»
«Τι κατάφερες εσύ;»
Και τελικά, πριν προλάβει κάποιος να κάνει ένα βήμα μπροστά, εμείς του τραβάμε το πόδι πίσω.
Και μετά αναρωτιόμαστε:
«Γιατί δεν αλλάζει τίποτα;»
Μα πώς να αλλάξει;
Όταν κάθε προσπάθεια συναντά απέναντί της έναν τοίχο καχυποψίας, ειρωνείας και επίθεσης;
Ας μάθουμε λοιπόν να κάνουμε κάτι διαφορετικό.
Να μην ψάχνουμε πάντα τι μας χωρίζει.
Να ψάχνουμε τι μπορούμε να κάνουμε μαζί.
Αν ο ένας θέλει έναν πιο ανθρώπινο κόσμο και ο άλλος επίσης, ας ξεκινήσουν από εκεί.
Αν και οι δύο θέλουν λιγότερη αδικία, ας ενώσουν τις δυνάμεις τους.
Αν και οι δύο θέλουν να βοηθηθεί ένας άνθρωπος που υποφέρει, ας αφήσουν στην άκρη το ποιος έχει δίκιο και ας βοηθήσουν.
Γιατί στο τέλος ο άνθρωπος που χρειάζεται βοήθεια δεν ενδιαφέρεται ποιος κέρδισε τη συζήτηση.
Θέλει ένα χέρι.
Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο μάθημα:
Η φαγωμάρα δεν αλλάζει τον κόσμο.
Η συνεργασία τον αλλάζει.
Δεν μπορούμε να διορθώσουμε τα πάντα.
Μπορούμε όμως να σταματήσουμε να σαμποτάρουμε ο ένας την προσπάθεια του άλλου.
Μπορούμε να γίνουμε λίγο πιο γενναιόδωροι στη σκέψη μας, λίγο πιο ήρεμοι στη διαφωνία μας και λίγο πιο πρόθυμοι να πούμε:
«Πάμε να το κάνουμε μαζί.»
Γιατί ο καλύτερος κόσμος που ζητάμε δεν θα εμφανιστεί κάποια μέρα από μόνος του.
Θα ξεκινήσει από εμάς.
Από τον τρόπο που μιλάμε.
Από τον τρόπο που διαφωνούμε.
Από τον τρόπο που στηρίζουμε μια καλή προσπάθεια.
Και κυρίως από το αν θα καταλάβουμε επιτέλους πως:
Δεν είναι ανάγκη να είμαστε ίδιοι για να είμαστε μαζί.
Χρειάζεται μόνο να θυμηθούμε ότι είμαστε άνθρωποι.
«Αν ζητάμε έναν καλύτερο κόσμο, ας μην σαμποτάρουμε την προσπάθεια εκείνου που προσπαθεί να τον κάνει λίγο καλύτερο. Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε για όλα. Χρειάζεται όμως να μπορούμε να συνεργαστούμε. Γιατί όταν μια καλή προσπάθεια δέχεται επίθεση αντί για στήριξη, τελικά δεν πληγώνεται μόνο αυτός που προσπαθεί· πληγώνεται και η ίδια η κοινωνία που λέμε ότι θέλουμε να αλλάξουμε.Δεν είναι ανάγκη να είμαστε ίδιοι για να είμαστε μαζί. Χρειάζεται μόνο να θυμηθούμε ότι είμαστε άνθρωποι.»