Το παιδί δεν είναι ούτε ντροπή ούτε περιεχόμενο

Υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν με μια κάμερα απέναντί τους.

Οι γονείς τους δημοσιεύουν φωτογραφίες, βίντεο, ιστορίες, δυσκολίες, καταρρεύσεις, φόβους, στιγμές έντασης.

Ίσως επειδή θέλουν να ενημερώσουν.

Ίσως επειδή ψάχνουν βοήθεια.

Ίσως επειδή αισθάνονται μόνοι και θέλουν να βρουν άλλους γονείς που περνούν τα ίδια.

Και αυτά είναι ανθρώπινα.

Όμως υπάρχει ένας άνθρωπος που πολλές φορές ξεχνάμε να ρωτήσουμε:

Το παιδί.

Γιατί το παιδί μπορεί σήμερα να είναι μικρό και να μην μπορεί να αποφασίσει τι θα γίνει δημόσιο.

Αύριο όμως θα μεγαλώσει.

Και μπορεί κάποια στιγμή να ψάξει το όνομά του στο διαδίκτυο.

Και να βρει εκείνη τη φωτογραφία.

Εκείνο το βίντεο.

Εκείνη τη στιγμή που έκλαιγε.

Εκείνη τη στιγμή που είχε υπερφορτωθεί.

Εκείνη τη στιγμή που δεν μπορούσε να ελέγξει τη συμπεριφορά του.

Και τότε μπορεί να αναρωτηθεί:

«Γιατί το έμαθε όλος ο κόσμος αυτό για μένα;»

Η Autistic Self Advocacy Network, μια οργάνωση που εκπροσωπεί αυτιστικούς ανθρώπους, το θέτει πολύ καθαρά: οι αυτιστικοί άνθρωποι έχουν δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και στον έλεγχο των φωτογραφιών, των βίντεο και των ιστοριών που μοιράζονται γι' αυτούς. Μάλιστα επισημαίνει ότι αυτό ισχύει και όταν ένα αυτιστικό παιδί περνάει μια πολύ δύσκολη στιγμή. 

Και η ψυχολογική πλευρά έχει σημασία.

Η κλινική ψυχολόγος Keneisha Sinclair-McBride, PhD, από το Boston Children's Hospital και το Harvard Medical School, μιλά για το ίδιο βασικό δίλημμα: οι γονείς μπορεί να μοιράζονται για σύνδεση, υποστήριξη και κοινότητα, αλλά πρέπει παράλληλα να υπολογίζουν την ιδιωτικότητα, την αυτονομία και το μελλοντικό ψηφιακό αποτύπωμα του παιδιού. 

Η έρευνα γύρω από το λεγόμενο sharenting δείχνει επίσης ότι μεγάλο μέρος της ψηφιακής ταυτότητας ενός παιδιού δημιουργείται από τους γονείς πριν το παιδί μπορεί πραγματικά να συμμετέχει στην απόφαση. 

Και τότε έρχεται η φωνή των ίδιων των αυτιστικών ανθρώπων.

Σε διαδικτυακές συζητήσεις, αυτιστικοί ενήλικες περιγράφουν πόσο άβολα νιώθουν όταν οι γονείς τους έχουν δημοσιοποιήσει προσωπικές ή ευάλωτες στιγμές τους. Δεν λένε απαραίτητα «μη μιλάτε ποτέ για τον αυτισμό».

Λένε κάτι πολύ πιο απλό:

«Μη μιλάτε για τη ζωή μου σαν να μην είναι δική μου.»

Και εδώ θέλω να κάνω μια παύση.

Γιατί υπάρχει και η άλλη πλευρά.

Η πλευρά που γνωρίζω προσωπικά.

Υπάρχουν παιδιά που δεν εκτέθηκαν ποτέ.

Κρύφτηκαν.

Όχι επειδή προστατεύτηκε η ιδιωτικότητά τους.

Αλλά επειδή οι άνθρωποι που τα μεγάλωναν ντρέπονταν.

Κι εγώ το έζησα.

Οι δικοί μου έκρυβαν το πρόβλημά μου.

Ντρέπονταν για μένα.

Δεν ήθελαν να με βλέπει ο κόσμος.

Και ένα παιδί μπορεί να πληγωθεί βαθιά και από αυτό.

Γιατί μεγαλώνει παίρνοντας ένα μήνυμα χωρίς να χρειάζεται καν να του το πουν:

«Αυτό που είσαι πρέπει να το κρύβεις.»

Και κάπου εδώ καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν δύο άκρα που μοιάζουν αντίθετα αλλά έχουν κάτι κοινό.

Στο ένα παιδί λέμε:

«Σε δείχνω σε όλους.»

Στο άλλο:

«Δεν θέλω να σε δει κανείς.»

Και το παιδί, και στις δύο περιπτώσεις, μπορεί να χάσει κάτι.

Την αίσθηση ότι έχει δικαίωμα να αποφασίζει ποιος είναι.

Ούτε θέαμα ούτε ντροπή

Το παιδί δεν χρειάζεται να γίνει περιεχόμενο.

Αλλά ούτε χρειάζεται να γίνει οικογενειακό μυστικό.

Δεν χρειάζεται να κρύβεται.

Δεν χρειάζεται όμως και να εκτίθεται.

Χρειάζεται να ακούγεται.

Να προστατεύεται.

Να γίνεται σεβαστή η αξιοπρέπειά του.

Και όσο μεγαλώνει, να αποκτά όλο και περισσότερο τη δυνατότητα να αποφασίζει τι θέλει να μοιράζεται για τον εαυτό του.

Ο γονιός μπορεί να χρειάζεται βοήθεια.

Μπορεί να είναι εξαντλημένος.

Μπορεί να ψάχνει απαντήσεις.

Μπορεί να χρειάζεται μια κοινότητα.

Ας του τη δώσουμε.

Αλλά χωρίς να χρειάζεται να πληρώσει το παιδί το τίμημα με την ιδιωτικότητά του.

Γιατί μπορούμε να πούμε:

«Χρειάζομαι βοήθεια.»

Χωρίς να δείξουμε το παιδί μας στην πιο ευάλωτη στιγμή του.

Μπορούμε να πούμε:

«Δεν ξέρω πώς να το διαχειριστώ.»

Χωρίς να αποκαλύψουμε πράγματα που αύριο μπορεί να πληγώσουν εκείνον που δεν μπορούσε ακόμη να μας πει «όχι».

Και ίσως πριν πατήσουμε «δημοσίευση», αξίζει να κάνουμε μια απλή σκέψη:

Αν αυτό το παιδί καθόταν τώρα απέναντί μου, μπορούσε να καταλάβει τι σημαίνει το διαδίκτυο και μου έλεγε «δεν θέλω να το δει κανείς», θα το δημοσίευα πάλι;

Γιατί το παιδί μας δεν είναι ούτε η διάγνωσή του.

Δεν είναι η κατάρρευσή του.

Δεν είναι η δυσκολότερη μέρα της ζωής του.

Και σίγουρα δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρεπόμαστε.

Είναι άνθρωπος.

Και ίσως η μεγαλύτερη μορφή αγάπης να είναι αυτή:

Να μπορούμε να πούμε στον κόσμο:

«Ναι, αυτό είναι το παιδί μου.»

Χωρίς ντροπή.

Και ταυτόχρονα να μπορούμε να πούμε στο παιδί:

«Η ζωή σου είναι δική σου. Δεν χρειάζεται ούτε να σε κρύψω ούτε να σε εκθέσω για να σε αγαπήσω.»

Γιατί τελικά ένα παιδί δεν ζητάει να είναι τέλειο.

Δεν ζητάει να είναι «φυσιολογικό».

Δεν ζητάει να το δείχνουν παντού.

Δεν ζητάει να το κρύβουν.

Ζητάει κάτι πολύ πιο απλό:

«Δες με.
Μη με ντρέπεσαι.
Μη με κάνεις θέαμα.
Απλώς αγάπησέ με όπως είμαι.

απο μαρτυρίες του ρεντιτ εμπνευση   του κειμενου