Ο ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΜΑΡΑΖΩΜΕΝΟΣ ΚΗΠΟΣ

Μια ιστορία για όσα ξεραίνονται μέσα μας όταν κανείς δεν σκέφτεται να μας ποτίσει μα οι περισσότεροι δροσίζοντε από το νιάσιμο αυτων που τους αγαπούν Ο Μελέτης είχε έναν κήπο. Όχι από εκείνους που φωτογραφίζουν οι άνθρωποι για να επιδείξουν την ομορφιά τους. Ο δικός του δεν είχε συμμετρικά παρτέρια, ακριβές γλάστρες και καλοκουρεμένο γρασίδι. Είχε μια παλιά λεμονιά που έγερνε προς τον δρόμο, τρεις τριανταφυλλιές με αγκάθια περισσότερα από άνθη, ένα γιασεμί που κάποτε μοσχοβολούσε τα καλοκαιρινά βράδια κι ένα πέτρινο παγκάκι, ραγισμένο στη μέση, όπου καθόταν τα απογεύματα. Κάποτε ο κήπος ήταν όμορφος. Ο Μελέτης τον φρόντιζε με μια τρυφερότητα σχεδόν παράλογη. Μιλούσε στα φυτά του, έσκυβε πάνω από τα μικρά βλαστάρια, έβγαζε τα αγριόχορτα με τα χέρια και χάιδευε τα φύλλα τους σαν να μπορούσε να τους μεταδώσει λίγη από τη ζεστασιά που κουβαλούσε μέσα του. Αν ένα κλαδί αρρώσταινε, έψαχνε να βρει τι έφταιγε. Αν ένα φυτό μαράζωνε, άλλαζε το χώμα του. Αν ένα λουλούδι δεν άνθιζε, δεν το κατηγορούσε. Δεν του έλεγε πως ήταν άχρηστο, πως δεν προσπαθούσε αρκετά, πως δεν είχε καταφέρει να γίνει σαν τα υπόλοιπα. Το πότιζε. Περίμενε. Κι αν χρειαζόταν, περίμενε περισσότερο. «Κάθε τι ζωντανό έχει τον καιρό του», έλεγε. Μόνο για τους ανθρώπους δεν είχε μάθει να δείχνει την ίδια υπομονή στον εαυτό του. Εκεί, αν κάτι πήγαινε στραβά, έφταιγε πάντοτε ο ίδιος. Αν μια σχέση αποτύγχανε, δεν αναρωτιόταν μόνο τι είχε συμβεί ανάμεσα στους δυο ανθρώπους. Αναρωτιόταν τι του έλειπε. Αν κάποιος απομακρυνόταν, έψαχνε να βρει πού είχε γίνει ανεπαρκής. Αν ζητούσε βοήθεια και δεν την έβρισκε, ντρεπόταν που είχε ανάγκη. Κι αν η ζωή τον έφερνε αντιμέτωπο με μια δυσκολία που δεν μπορούσε να ξεπεράσει, δεν έλεγε πως είχε βρεθεί σε αδιέξοδο. Έλεγε: «Δεν αξίζω καλύτερα». Έτσι περνούσαν τα χρόνια. Ο κήπος μεγάλωνε, οι άνθρωποι έρχονταν κι έφευγαν, κι ο Μελέτης συνέχιζε να προσφέρει ό,τι είχε, χωρίς να καταλαβαίνει πως κάποια στιγμή ακόμη και το πιο εύφορο χώμα εξαντλείται όταν όλοι παίρνουν από πάνω του και κανείς δεν το φροντίζει. Ώσπου ήρθε η χρονιά που ο κήπος άρχισε να μαραζώνει. Κανείς δεν το πρόσεξε αμέσως. Ούτε κι ο ίδιος. Γιατί η παραμέληση δεν αρχίζει πάντοτε με μια μεγάλη καταστροφή. Μερικές φορές αρχίζει με ένα ποτήρι νερό που δεν έχεις τη δύναμη να κουβαλήσεις, με ένα κλαδί που λες πως θα κλαδέψεις αύριο, με ένα λουλούδι που βλέπεις να γέρνει και προσποιείσαι πως θα συνέλθει μόνο του. Ο Μελέτης είχε άλλα πράγματα να σκεφτεί. Λογαριασμούς, έγνοιες, ανθρώπους που χρειάζονταν κάτι από εκείνον, υποχρεώσεις που δεν περίμεναν να νιώσει καλύτερα. Κάθε φορά που έλεγε «σήμερα δεν μπορώ», κάτι άλλο ερχόταν να του θυμίσει πως δεν είχε την πολυτέλεια να μην μπορεί. Και το βράδυ, όταν επιτέλους καθόταν στο πέτρινο παγκάκι, κοιτούσε τα ξερά φύλλα και ένιωθε πως έβλεπε τον εαυτό του. Έναν άνθρωπο που κάποτε είχε τόσα να δώσει, που στο τέλος κανείς δεν σκέφτηκε αν του είχε απομείνει κάτι. Οι άνθρωποι αγαπούσαν τον κήπο του Αυτό ήταν το παράξενο. Ο Μελέτης δεν ήταν ένας άνθρωπος που δεν είχε γνωρίσει ποτέ την αγάπη των άλλων. Είχε γνωρίσει ανθρώπους που χαμογελούσαν όταν τον έβλεπαν, που κάθονταν μαζί του, που έρχονταν στον κήπο του και θαύμαζαν τα λουλούδια. «Τι όμορφα που τα έχεις!» «Τι ωραία που μυρίζει εδώ!» «Είσαι τυχερός, Μελέτη, που έχεις αυτό το μέρος». Κι εκείνος χαμογελούσε. Δεν τους έλεγε πως ο κήπος ήταν όμορφος επειδή τον φρόντιζε. Δεν τους έλεγε πόσες ώρες είχε περάσει σκυμμένος πάνω από το χώμα, πόσες φορές είχε αγοράσει σπόρους στερώντας κάτι από τον εαυτό του, πόσες μέρες είχε αναβάλει τις δικές του ανάγκες για να σώσει ένα φυτό που κινδύνευε. Οι άνθρωποι έβλεπαν τα λουλούδια. Δεν έβλεπαν τον κόπο. Κι αυτό, βέβαια, δεν ήταν πάντοτε κακία. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει όλα όσα κρύβονται πίσω από την ομορφιά που συναντά. Μα ο Μελέτης άρχισε να καταλαβαίνει πως οι άνθρωποι συνηθίζουν εύκολα ό,τι τους προσφέρεται χωρίς δυσκολία. Όταν κάποιος είναι πάντα διαθέσιμος, η διαθεσιμότητά του γίνεται δεδομένη. Όταν κάποιος ακούει πάντοτε, οι άλλοι ξεχνούν πως κι εκείνος έχει πράγματα που θέλει να πει. Όταν κάποιος συγχωρεί συνεχώς, κανείς δεν ανησυχεί ιδιαίτερα μήπως τον πληγώσει. Και όταν κάποιος προσφέρει χωρίς να ζητά, οι γύρω του μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν πως δεν έχει ανάγκες. Ο Μελέτης είχε γίνει ο άνθρωπος που όλοι θεωρούσαν πως θα τα καταφέρει. Ακόμη κι εκείνοι που δεν ήξεραν τίποτα για τις δυσκολίες του. Ακόμη κι εκείνοι που δεν είχαν ρωτήσει ποτέ πώς περνούσαν οι νύχτες του. Ακόμη κι εκείνοι που, αν τους ζητούσε να σταθούν για λίγο δίπλα του, θα τον κοιτούσαν με έκπληξη. «Εσύ; Μα εσύ είσαι δυνατός!» Σαν να ήταν η δύναμή του μια ισόβια υποχρέωση. Σαν να μην είχε δικαίωμα να λυγίσει επειδή κάποτε είχε αποδείξει πως μπορούσε να στέκεται όρθιος. Σαν να είχαν όλοι συμφωνήσει, χωρίς να τον ρωτήσουν, πως ο Μελέτης δεν θα χρειαζόταν ποτέ κανέναν. Το τηλέφωνο που δεν χτυπούσε Στο σπίτι υπήρχε ένα παλιό τηλέφωνο. Ο Μελέτης το κρατούσε ακόμη, παρόλο που είχε αρχίσει να χρησιμοποιεί περισσότερο το κινητό του. Του άρεσε ο ήχος του. Είχε κάτι από μια εποχή που οι άνθρωποι τηλεφωνούσαν για να μιλήσουν, όχι για να διεκπεραιώσουν μια υποχρέωση. Κάποτε χτυπούσε συχνά. Τον έπαιρναν για να ρωτήσουν κάτι, να ζητήσουν μια συμβουλή, να μοιραστούν ένα πρόβλημα, να βρουν έναν άνθρωπο που θα τους άκουγε χωρίς να κοιτάζει το ρολόι. Ο Μελέτης απαντούσε. Ακόμη κι όταν ήταν κουρασμένος. Ακόμη κι όταν είχε δικά του προβλήματα. Ακόμη κι όταν δεν ήξερε τι να πει. Ήταν εκεί. Ώσπου μια μέρα παρατήρησε πως οι κλήσεις είχαν λιγοστέψει. Ύστερα έγιναν σπάνιες. Κι έπειτα έμεινε μόνο ο ήχος των ειδοποιήσεων που αφορούσαν λογαριασμούς, διαφημίσεις και πράγματα που δεν είχαν καμία σχέση με το αν ήταν καλά. Στην αρχή δεν έδωσε σημασία. Οι άνθρωποι έχουν δουλειές, οικογένειες, υποχρεώσεις. Δεν μπορείς να απαιτείς να σε θυμούνται κάθε μέρα. Το καταλάβαινε. Δεν ήθελε να γίνει βάρος. Δεν ήθελε να παραπονιέται. Δεν ήθελε να μοιάζει με εκείνους που μετρούν την αγάπη με τις κλήσεις και τις επισκέψεις. Μα, καθώς περνούσαν οι εβδομάδες, άρχισε να του λείπει κάτι που δεν είχε τολμήσει ποτέ να ζητήσει. Να τον αναζητήσει κάποιος χωρίς να χρειάζεται κάτι από εκείνον. Να ακούσει το τηλέφωνο και να ξέρει πως, στην άλλη άκρη, υπήρχε ένας άνθρωπος που απλώς τον σκέφτηκε. «Πώς είσαι, Μελέτη;» Όχι «μπορείς να με βοηθήσεις;» Όχι «μήπως ξέρεις πώς γίνεται αυτό;» Όχι «έχω ένα πρόβλημα και θέλω να σου πω». Μόνο: «Σε σκέφτηκα. Είπα να δω αν είσαι καλά». Μια τέτοια φράση. Τόσο μικρή, που οι περισσότεροι δεν θα της έδιναν σημασία. Τόσο μεγάλη, που ο Μελέτης θα μπορούσε να τη θυμάται για μήνες. Ένα βράδυ πήρε το κινητό του και κοίταξε τις επαφές. Τα ονόματα ήταν εκεί. Άνθρωποι που γνώριζε χρόνια. Άνθρωποι που είχε βοηθήσει. Άνθρωποι με τους οποίους είχε γελάσει, είχε μοιραστεί στιγμές, είχε σταθεί σε δύσκολες ώρες. Το δάχτυλό του σταμάτησε πάνω σε ένα όνομα. Θα μπορούσε να τηλεφωνήσει. Να πει ένα γεια. Να ρωτήσει τι κάνουν. Και ίσως η κουβέντα να κυλούσε όμορφα. Ίσως να γελούσαν. Ίσως να ένιωθε λίγο λιγότερο μόνος. Μα δεν τηλεφώνησε. Όχι για να τους τιμωρήσει. Όχι για να τους δοκιμάσει. Αλλά επειδή, εκείνο το βράδυ, δεν ήθελε να είναι πάλι ο άνθρωπος που θα δημιουργούσε μόνος του την ευκαιρία για μια επαφή που λαχταρούσε να είναι αμοιβαία. Άφησε το κινητό στο τραπέζι. Και κάθισε στη σιωπή. Δεν θύμωσε με κανέναν. Αυτό ήταν που τον πονούσε περισσότερο. Είχε αρχίσει να καταλαβαίνει πως μπορεί να αγαπάς τους ανθρώπους σου, να αναγνωρίζεις τις δυσκολίες τους, να μην τους κατηγορείς για όσα δεν μπορούν να προσφέρουν, κι όμως να πονάς επειδή η δική σου ανάγκη παραμένει ακάλυπτη. Η κατανόηση δεν ακυρώνει τη μοναξιά. Και η αγάπη δεν κάνει την απουσία λιγότερο αισθητή. Η κοινωνία είχε έναν κατάλογο Ο Μελέτης είχε παρατηρήσει πως η ανθρωπιά, έξω στον κόσμο, δεν μοιραζόταν πάντοτε με τον ίδιο τρόπο. Υπήρχαν άνθρωποι που έπεφταν και γύρω τους μαζεύονταν δέκα χέρια. Υπήρχαν άνθρωποι που έχαναν κάτι και όλοι έτρεχαν να τους παρηγορήσουν. Υπήρχαν άνθρωποι που μπορούσαν να μιλήσουν για τις αποτυχίες τους και να εξακολουθούν να απολαμβάνουν τον σεβασμό των άλλων. Κι ύστερα υπήρχαν εκείνοι που, όταν δυσκολεύονταν, έπρεπε πρώτα να απολογηθούν. Γιατί δεν πρόσεξαν. Γιατί δεν προέβλεψαν. Γιατί δεν επέλεξαν σωστά. Γιατί δεν είχαν κάποιον να τους συμβουλεύσει. Γιατί δεν κατάφεραν να προστατεύσουν τον εαυτό τους από μια ζωή που δεν τους είχε χαριστεί εύκολη. Σαν να ξεκινούσαν όλοι από την ίδια αφετηρία. Σαν να είχαν όλοι την ίδια υγεία, τις ίδιες ευκαιρίες, την ίδια στήριξη, την ίδια ψυχική αντοχή. Σαν να μην υπήρχαν άνθρωποι που μεγάλωσαν μαθαίνοντας να φροντίζουν τους άλλους, χωρίς ποτέ να μάθουν πώς είναι να τους φροντίζουν. Κι αν κάποιος έφτανε σε αδιέξοδο, η κοινωνία συχνά προτιμούσε να εξετάσει τα λάθη του αντί να κοιτάξει τη δυσκολία που βρισκόταν μπροστά του. Η αποτυχία γινόταν χαρακτήρας. Η ανάγκη γινόταν αδυναμία. Η μοναξιά γινόταν ύποπτη. Κι η φτώχεια, η αρρώστια, η ψυχική εξάντληση ή η απουσία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος αντιμετωπίζονταν κάποτε σαν να ήταν απλές συνέπειες κακών επιλογών. Ο Μελέτης δεν ζητούσε από κανέναν να του λύσει τη ζωή. Ήξερε πως κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του όρια. Μα δεν μπορούσε να συμφιλιωθεί με την ιδέα πως, για να δεχτείς λίγη καλοσύνη, πρέπει πρώτα να αποδείξεις ότι είσαι αρκετά άξιος για να τη λάβεις. Γιατί αν η ανθρωπιά δίνεται μόνο στους ανθρώπους που κρίνονται επιτυχημένοι, τότε δεν είναι ανθρωπιά. Είναι έπαθλο. Κι αν ο σεβασμός προσφέρεται μόνο σε όσους δεν χρειάζονται τίποτα, τότε δεν είναι σεβασμός. Είναι θαυμασμός για την αυτάρκεια. Ο Μελέτης ήθελε να ρωτήσει εκείνους που μοίραζαν τόσο εύκολα συμβουλές: «Αν αύριο χάνατε όσα σας κάνουν να αισθάνεστε ασφαλείς, θα θέλατε να σας κρίνουν με τον ίδιο τρόπο; Αν μια μέρα δεν μπορούσατε να σταθείτε στα πόδια σας, θα θέλατε να σας εξηγήσουν γιατί δεν προσπαθήσατε αρκετά; Αν ζητούσατε βοήθεια και δεν είχατε τίποτα να προσφέρετε σε αντάλλαγμα, θα θέλατε να μετρήσουν την αξία σας με βάση όσα σας έλειπαν;» Δεν έκανε αυτές τις ερωτήσεις δυνατά. Τις κρατούσε μέσα του, εκεί όπου οι αναπάντητες ερωτήσεις βαραίνουν περισσότερο από τις απαντήσεις. Το πιο σκληρό δεν ήταν η μοναξιά Ήταν η στιγμή που ο Μελέτης άρχισε να πιστεύει πως την άξιζε. Αυτό ήταν το πραγματικό μαράζωμα. Όχι τα ξερά φύλλα. Όχι τα κλαδιά που έγερναν. Όχι το γιασεμί που είχε πάψει να μοσχοβολά. Αλλά η φωνή μέσα του που του έλεγε πως, αν δεν τον αναζητούσαν, ίσως να μην είχε τίποτα αρκετά σημαντικό να προσφέρει. Πως, αν δεν υπήρχε κάποιος να τον στηρίξει, ίσως να ήταν επειδή δεν είχε καταφέρει να γίνει ένας άνθρωπος που αξίζει να στηριχτεί. Πως, αν κάθε προσπάθειά του τον οδηγούσε σε μια καινούργια δυσκολία, ίσως να ήταν ο ίδιος το πρόβλημα. Η κοινωνία είχε κάνει τη δουλειά της τόσο καλά, που δεν χρειαζόταν πια να τον κατηγορεί κανείς. Το έκανε μόνος του. Κάθε φορά που κουραζόταν, έλεγε πως ήταν αδύναμος. Κάθε φορά που χρειαζόταν βοήθεια, έλεγε πως ήταν βάρος. Κάθε φορά που ένιωθε μοναξιά, έλεγε πως κάτι θα έφταιγε στον ίδιο. Και κάθε φορά που σκεφτόταν να σταματήσει να προσφέρει, ένιωθε ενοχές. Σαν να είχε γεννηθεί με μια υποχρέωση να είναι χρήσιμος. Σαν να μην του επιτρεπόταν να υπάρχει απλώς ως άνθρωπος. Χωρίς να λύνει προβλήματα. Χωρίς να ακούει τις έγνοιες όλων. Χωρίς να κρατά όρθιες σχέσεις που χρειάζονταν δύο ανθρώπους για να σταθούν. Χωρίς να αποδεικνύει διαρκώς πως αξίζει τη θέση του στη ζωή των άλλων. Ένα απόγευμα, ο Μελέτης βγήκε στον κήπο και στάθηκε μπροστά στην παλιά λεμονιά. Το χώμα είχε σκληρύνει. Τα φύλλα της είχαν χάσει τη ζωντάνια τους. Έσκυψε και ακούμπησε το χέρι του στον κορμό. «Συγγνώμη», της είπε. Και τότε σταμάτησε. Για ποιο πράγμα ζητούσε συγγνώμη; Που κουράστηκε; Που δεν είχε άλλο κουράγιο; Που η ζωή τού είχε φορτώσει περισσότερα απ' όσα μπορούσε να σηκώσει; Που είχε προσπαθήσει να φροντίσει τους πάντες και κάποια στιγμή ξέχασε να φροντίσει τον εαυτό του; Έμεινε ακίνητος. Και, για πρώτη φορά, δεν ζήτησε συγγνώμη. Ούτε από τη λεμονιά. Ούτε από τον κήπο. Ούτε από τη ζωή. Η επανάσταση του Μελέτη Την επόμενη ημέρα δεν έγινε τίποτα το συγκλονιστικό. Ο ουρανός ήταν γκρίζος. Οι λογαριασμοί εξακολουθούσαν να υπάρχουν. Οι άνθρωποι δεν είχαν αλλάξει ξαφνικά συμπεριφορά. Το τηλέφωνο παρέμενε ήσυχο. Μα ο Μελέτης σηκώθηκε νωρίτερα. Γέμισε ένα ποτιστήρι και βγήκε στον κήπο. Δεν προσπάθησε να τα κάνει όλα. Δεν έσκαψε ολόκληρο το χώμα. Δεν κλάδεψε κάθε ξερό κλαδί. Δεν απαίτησε από τις τριανταφυλλιές να ανθίσουν αμέσως. Πότισε μόνο τη λεμονιά. Ύστερα κάθισε στο παγκάκι. Ήταν μια μικρή πράξη, σχεδόν ασήμαντη. Μα μέσα του είχε αλλάξει κάτι. Κατάλαβε πως δεν μπορούσε να αναγκάσει τους άλλους να τον αγαπήσουν όπως είχε ανάγκη. Δεν μπορούσε να απαιτήσει από κάθε άνθρωπο να τον θυμάται, να τον αναζητά ή να καταλαβαίνει τη σιωπή του. Μπορούσε, όμως, να πάψει να χρησιμοποιεί την απουσία τους ως απόδειξη πως δεν άξιζε. Μπορούσε να αναγνωρίσει πως είχε ανάγκες χωρίς να ντρέπεται γι' αυτές. Μπορούσε να θέτει όρια χωρίς να αισθάνεται πως γίνεται κακός. Μπορούσε να αφήσει κάποιες σχέσεις να δείξουν τι πραγματικά μπορούσαν να αντέξουν, χωρίς να προσπαθεί αδιάκοπα να τις κρατά ζωντανές μόνος του. Και μπορούσε να ζητήσει βοήθεια από εκείνους που είχαν τη δυνατότητα να τη δώσουν, χωρίς να μετατρέπει κάθε άρνηση σε καταδίκη του εαυτού του. Αυτή ήταν η επανάστασή του. Δεν θα γινόταν σκληρός για να επιβιώσει. Δεν θα σταματούσε να έχει καρδιά. Αλλά δεν θα άφηνε πια την καλοσύνη του να γίνεται συμβόλαιο εγκατάλειψης του εαυτού του. Θα συνέχιζε να φροντίζει τον κήπο του. Όχι για να αποδείξει στους περαστικούς πως ήταν ικανός. Όχι για να ξανακερδίσει τον θαυμασμό τους. Αλλά επειδή ο κήπος ήταν δικός του. Και η ζωή του δεν μπορούσε να περιμένει επ' άπειρον μέχρι κάποιος άλλος να θυμηθεί πως υπήρχε. Κάποια μέρα, ίσως, θα ανθίσει ξανά Δεν ξέρουμε αν ο Μελέτης θα ξαναδεί τον κήπο του γεμάτο τριαντάφυλλα. Δεν ξέρουμε αν το τηλέφωνό του θα χτυπήσει ένα απόγευμα με μια φωνή που θα τον αναζητά χωρίς να χρειάζεται κάτι. Δεν ξέρουμε αν οι άνθρωποι που αγάπησε θα καταλάβουν ποτέ πόσο τον πλήγωσαν οι απουσίες τους. Η ζωή δεν δίνει πάντα τις απαντήσεις που περιμένουμε. Και δεν επιστρέφουν όλοι οι άνθρωποι. Δεν διορθώνονται όλες οι σχέσεις. Δεν ανθίζουν όλα όσα κάποτε μαράζωσαν. Μα ο Μελέτης έμαθε κάτι που άργησε πολύ να καταλάβει. Το γεγονός ότι κάποιος δεν τον φρόντισε δεν σήμαινε πως δεν άξιζε φροντίδα. Το γεγονός ότι κάποιος δεν τον αναζήτησε δεν σήμαινε πως η παρουσία του ήταν ασήμαντη. Το γεγονός ότι βρέθηκε μόνος δεν σήμαινε πως ήταν φτιαγμένος για τη μοναξιά. Και το γεγονός ότι κουράστηκε δεν ακύρωνε όλα όσα είχε προσπαθήσει. Έσκυψε πάνω από το χώμα και είδε, δίπλα στη λεμονιά, ένα μικροσκοπικό πράσινο βλαστάρι. Δεν ήξερε αν ήταν καινούργιο φυτό ή κάποιο παλιό που επέμενε να ζει. Δεν ήξερε αν θα άντεχε τον επόμενο χειμώνα. Δεν ήξερε αν θα γινόταν ποτέ λουλούδι. Μα δεν το ρώτησε αν άξιζε να μεγαλώσει. Δεν το εξέτασε. Δεν του ζήτησε να αποδείξει πως θα γίνει χρήσιμο. Πήρε λίγο νερό και το πότισε. Κι εκείνη τη στιγμή κατάλαβε πόσο σκληρός είχε γίνει ο κόσμος, όταν ένας άνθρωπος μπορούσε να δείξει τόση τρυφερότητα σε ένα μικρό, άγνωστο βλαστάρι, αλλά να αρνείται την ίδια τρυφερότητα στον εαυτό του. Στάθηκε για λίγο και κοίταξε γύρω του. Ο κήπος εξακολουθούσε να είναι μαραζωμένος. Μα δεν ήταν πια εγκαταλειμμένος. Γιατί αυτή τη φορά, κάποιος είχε επιστρέψει. Ο Μελέτης είχε επιστρέψει. Και ίσως η μεγαλύτερη νίκη ενός ανθρώπου που τον ξέχασαν οι άλλοι να μην είναι να τους κάνει να μετανιώσουν. Ίσως να είναι να μη λησμονήσει κι ο ίδιος τον εαυτό του. Κι αν κάποτε περάσεις έξω από τον κήπο του Μελέτη… Μη σταθείς μόνο στα ξερά κλαδιά. Μην κρίνεις τη γη από τα λουλούδια που δεν άνθισαν. Μην υποθέσεις πως ο άνθρωπος που δεν έχει πια δύναμη να φροντίσει όσα αγαπά δεν τα αγάπησε αρκετά. Μπορεί να έδωσε τόσα πολλά, που στο τέλος δεν του έμεινε τίποτα. Μπορεί να προσπάθησε περισσότερο απ' όσο άντεχε. Μπορεί να περίμενε χρόνια ένα χέρι που δεν ήρθε ποτέ. Και μπορεί, πίσω από την κλειστή πόρτα του, να βρίσκεται ένας άνθρωπος που δεν ζητά να του χαρίσεις τη ζωή σου. Ζητά μόνο να μην τον κάνεις να αισθανθεί ένοχος επειδή η δική του ζωή έγινε δύσκολη. Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζονται άλλον έναν κριτή. Χρειάζονται έναν άνθρωπο που θα τους ακούσει χωρίς να τους μικρύνει. Κι υπάρχουν κήποι που δεν χρειάζονται θαύματα. Χρειάζονται λίγο νερό, λίγο χρόνο και κάποιον που δεν θα τους εγκαταλείψει επειδή δεν άνθισαν στην ώρα τους. Και, πάνω απ' όλα, υπάρχουν ψυχές που δεν μαράθηκαν επειδή δεν είχαν αγάπη να δώσουν. Μαράθηκαν επειδή έμαθαν να πιστεύουν πως η αγάπη τους αξίζει μόνο όταν προσφέρεται στους άλλους. Αυτό ήταν το λάθος που έκανε για χρόνια ο Μελέτης. Και αυτή ήταν η αλήθεια που χρειάστηκε μια ολόκληρη ζωή για να μάθει: Δεν γεννήθηκε για να είναι ο κήπος όλων των άλλων. Είχε κι ο ίδιος δικαίωμα να ανθίσει. Κι αν ο κόσμος δεν το είχε προσέξει, αυτό δεν σήμαινε πως το δικαίωμα έπαψε να υπάρχει. ΤΕΛΟΣ — Για όλους τους Μελέτηδες αυτού του κόσμου. Για τους αθόρυβους ανθρώπους που πότιζαν τις ζωές των άλλων, ενώ η δική τους διψούσε. Και για εκείνους που ακόμη περιμένουν να καταλάβουν πως δεν χρειάζεται να κερδίσουν την ανθρωπιά. Τη δικαιούνται.

 

Άνθρωποι που είμαι περιττή στη ζωή τους σα παρουσία.  

Ξέρεις ποιο είναι το πιο θλιβερο  συναίσθημα;

Να εκτιμάς να θες στη ζωή σου  ανθρώπους που όμως αυτοί  χαλαρά θα μπορούσαν να περάσουν  μερες μήνες ολόκληρα χρονια  χωρίς να αναρωτηθούν πού βρίσκεσαι.

Να τους σκέφτεσαι, να ανησυχείς γι' αυτούς, να θυμάσαι τις δυσκολίες τους, να κρατάς μέσα σου τις έγνοιες τους, ακόμη κι όταν εκείνοι έχουν ξεχάσει πως έχεις κι εσύ μια καρδιά που κουράζεται.

Να είσαι εκεί όταν σε χρειάζονται, να αφήνεις τις δικές σου στενοχώριες στην άκρη για να ακούσεις τις δικές τους, να βρίσκεις χρόνο ακόμη κι όταν δεν έχεις καθόλου χρόνο για τον εαυτό σου.

Κι ύστερα, όταν εσύ χρειαστείς έναν άνθρωπο, να κοιτάζεις το τηλέφωνό σου και να μη βρίσκεις κανέναν.

Όχι επειδή δεν υπάρχουν άνθρωποι στη ζωή σου.

Αλλά επειδή εσύ δεν φαίνεται να υπάρχεις με τον ίδιο τρόπο στη δική τους.

Και τότε αρχίζεις να αναρωτιέσαι.

Μήπως αγάπησα περισσότερο απ' όσο έπρεπε;

Μήπως έδωσα τόσα πολλά, ώστε οι άλλοι συνήθισαν να παίρνουν χωρίς να σκέφτονται πως κάποτε θα χρειαζόμουν κι εγώ κάτι;

Μήπως έγινα τόσο δεδομένη, που κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ πως θα μπορούσα να λείψω;

Και η πιο δύσκολη ερώτηση έρχεται αργά, τις ώρες που το σπίτι ησυχάζει και δεν έχεις πια τίποτα να κάνεις για να ξεχαστείς:

«Άραγε, αν σταματούσα να είμαι εγώ εκείνη που τηλεφωνεί, που θυμάται, που ενδιαφέρεται, που προσπαθεί να κρατήσει τις σχέσεις ζωντανές, πόσοι άνθρωποι θα έμεναν πραγματικά στη ζωή μου;»

Δεν είναι εύκολο να κάνεις αυτή την ερώτηση.

Γιατί φοβάσαι την απάντηση.

Φοβάσαι πως ίσως ανακαλύψεις ότι ορισμένες σχέσεις υπήρχαν μόνο επειδή εσύ τις συντηρούσες. Πως κάποιες παρουσίες έμοιαζαν με αγάπη, αλλά στηρίζονταν περισσότερο στη δική σου προσφορά παρά στην αμοιβαία επιθυμία να είστε ο ένας στη ζωή του άλλου.

Κι αυτό πονάει.

Πονάει να συνειδητοποιείς πως μπορεί να έχεις μια θέση στην καθημερινότητα κάποιου, αλλά όχι στην έγνοια του.

Να σε θυμάται όταν χρειάζεται κάτι, αλλά όχι όταν έχει μια χαρά να μοιραστεί.

Να ξέρει πως θα είσαι εκεί, χωρίς να σκέφτεται πως κι εσύ έχεις ανάγκη να νιώσεις ότι κάποιος είναι εκεί για σένα.

Κι όμως, δεν θέλεις να παρακαλέσεις.

Δεν θέλεις να πεις σε κανέναν «πάρε με ένα τηλέφωνο», «θυμήσου με», «δείξε μου πως υπάρχω και για σένα».

Γιατί η αγάπη που χρειάζεται συνεχώς υπενθύμιση για να εκδηλωθεί αφήνει μέσα σου μια πίκρα που δύσκολα περιγράφεται.

Δεν θέλεις να σε αναζητήσουν επειδή τους το ζήτησες.

Θέλεις, έστω μία φορά, να σε αναζητήσουν επειδή τους έλειψες.

Να δουν κάτι όμορφο και να θελήσουν να το μοιραστούν μαζί σου.

Να περάσει μια μέρα χωρίς να ακούσουν τη φωνή σου και να αναρωτηθούν αν είσαι καλά.

Να θυμηθούν πως κι εσύ έχεις δύσκολες στιγμές, πως κι εσύ φοβάσαι, πως κι εσύ κουράζεσαι να είσαι ο άνθρωπος που πάντα καταλαβαίνει τους πάντες.

Γιατί πίσω από κάθε άνθρωπο που προσφέρει αθόρυβα υπάρχει ένας άνθρωπος που κάποτε ήλπιζε πως κάποιος θα προσέξει την προσφορά του και θα του επιστρέψει λίγη από τη ζεστασιά που έδωσε.

Κι όταν αυτό δεν συμβαίνει, δεν παύει απαραίτητα να αγαπά.

Απλώς αρχίζει να πονάει διαφορετικά.

Μαθαίνει να σωπαίνει.

Να μην τηλεφωνεί τόσο συχνά.

Να μην επιμένει.

Να μην εξηγεί κάθε φορά την απουσία των άλλων.

Όχι για να τους τιμωρήσει.

Αλλά για να δει αν υπάρχει κάτι που να στέκεται και χωρίς τη δική του προσπάθεια.

Κι εκεί χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γιατί δεν είναι όλοι οι άνθρωποι που τηλεφωνούν λιγότερο άνθρωποι που έπαψαν να αγαπούν. Κάποιοι είναι κουρασμένοι, κάποιοι δυσκολεύονται να εκφραστούν, κάποιοι περνούν τις δικές τους μάχες.

Όμως μια σχέση χρειάζεται χώρο και για τις δύο καρδιές.

Δεν μπορεί ο ένας να θυμάται πάντα και ο άλλος να ξεχνά πάντα.

Δεν μπορεί ο ένας να ρωτά διαρκώς «είσαι καλά;» και ο άλλος να μην αναρωτιέται ποτέ.

Δεν μπορεί ο ένας να κρατά μόνος του μια πόρτα ανοιχτή για χρόνια και να μην κουράζεται.

Και κάποια στιγμή χρειάζεται να καταλάβεις πως δεν είσαι υποχρεωμένος να εξαντλείσαι για να αποδείξεις ότι αξίζεις να μείνεις στη ζωή κάποιου.

Δεν είσαι περιττός επειδή κάποιος δεν ξέρει να σου δώσει τη θέση που χρειάζεσαι.

Δεν μικραίνει η αξία σου επειδή δεν σε αναζητούν.

Δεν χάνεις την ομορφιά της ψυχής σου επειδή κάποιοι συνήθισαν να τη δέχονται χωρίς να τη φροντίζουν.

Και δεν χρειάζεται να γίνεις σκληρός για να προστατεύσεις την καρδιά σου.

Μπορείς να συνεχίσεις να αγαπάς, αλλά να μάθεις να μην εγκαταλείπεις τον εαυτό σου για χάρη των άλλων.

Να προσφέρεις, αλλά να μην αδειάζεις.

Να θυμάσαι, αλλά να μην είσαι πάντοτε ο μοναδικός που θυμάται.

Να κρατάς τις πόρτες ανοιχτές, αλλά να μην περνάς όλη σου τη ζωή περιμένοντας κάποιον που δεν αποφασίζει ποτέ να μπει.

Γιατί, τελικά, δεν ζητούσες πολλά.

Ήθελες μόνο να ξέρεις πως η παρουσία σου έχει σημασία.

Πως δεν είσαι απλώς μια εξυπηρέτηση, μια λύση, μια βολική συνήθεια.

Πως είσαι ένας άνθρωπος που αξίζει να τον αναζητούν, να τον ακούν, να τον σκέφτονται και να τον αγαπούν ακόμη κι όταν δεν έχει τίποτα να προσφέρει.

Και αν κάποτε κουραστείς να χτυπάς πόρτες που ανοίγουν μόνο όταν κάποιος σε χρειάζεται, μη θεωρήσεις πως απέτυχες να αγαπήσεις.

Ίσως απλώς ήρθε η ώρα να φυλάξεις λίγη από την αγάπη σου και για σένα.

Να δώσεις χώρο σε ανθρώπους που θέλουν να σε γνωρίσουν πραγματικά, σε φιλίες που μπορούν να μεγαλώσουν, σε σχέσεις όπου δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις καθημερινά πως αξίζεις να υπάρχεις.

Και πάνω απ' όλα, να μην αφήσεις την αδιαφορία κάποιου να γίνει η φωνή μέσα στο κεφάλι σου που σου λέει πως δεν είσαι αρκετός.

Γιατί είσαι κάτι πολύ περισσότερο από τη θέση που σου έδωσαν οι άλλοι στη ζωή τους.

Και ίσως η πιο δύσκολη ελευθερία να είναι αυτή: να πάψεις να παρακαλάς να χωρέσεις σε ζωές όπου δεν υπάρχει χώρος για σένα και να αρχίσεις να χτίζεις μια ζωή στην οποία δεν θα χρειάζεται να ζητάς συγγνώμη επειδή έχεις ανάγκη από αγάπη.

Γιατί δεν είναι το ίδιο να είσαι μόνος και να αισθάνεσαι περιττός.

Η μοναξιά είναι να μην έχεις κάποιον δίπλα σου.

Το να αισθάνεσαι περιττός είναι να έχεις αγαπήσει ανθρώπους τόσο πολύ, ώστε να αναρωτιέσαι αν θα τους έλειπες ποτέ, αν σταματούσες να υπάρχεις στην καθημερινότητά τους.

Κι αυτή είναι μια ερώτηση που κανένας άνθρωπος δεν θα έπρεπε να αναγκάζεται να κάνει για να ανακαλύψει την αξία του.

Τέλος.